Συνολικές προβολές σελίδας

Παρασκευή, 28 Ιουλίου 2017

...

Ο εγκλωβισμένος στο στρατόπεδο στη Μόρια πρόσφυγας που κάνει απεργία πείνας διεκδικώντας το δικαίωμά του σε ένα μέλλον δίχως πόλεμο είναι ο καθρέπτης μας. Όσοι αντέχουμε, ας τον κοιτάξουμε στα μάτια . Όλοι εμείς ,που η καμπή της ιστορίας μας ευνοεί για την ώρα, είμαστε το λιγότερο αφελείς αν επιμένουμε να βαυκαλιζόμαστε με τον μύθο των συνόρων που δίνουν ασφάλεια. Τα ποτάμια των απεγνωσμένων δεν ανακόπτονται με συρματοπλέγματα. Και η κραυγή τους από τη Μόρια είναι το κύκνειο άσμα ενός πολιτισμού που μοιάζει στρουθοκάμηλος που χώνει το κεφάλι της στην άμμο και χαριεντίζεται δήθεν πανευτυχής, μα θεόκουφη και θεόστραβη.

Σάββατο, 15 Ιουλίου 2017

Να μην ενδώσουμε στον φόβο.

Άνθρωποι που με συνοπτικές διαδικασίες κρίνονται ανεπαρκείς και λίγοι και ρίχνονται στις μυλόπετρες της ανεργίας. Αυτή είναι η φρίκη του νεοφιλελευθερισμού, όπως έχει πια εδραιωθεί στη νέα τάξη πραγμάτων. Άνθρωποι-μυρμήγκια εργατικά κι ευσυνείδητα που από πολύ νωρίς στη ζωή τους οφείλουν να εμπεδώσουν το μήνυμα: «Δεν υπάρχει χώρος για όλους».
Θυμάμαι, ήμουν στις τελευταίες τάξεις του Λυκείου, όταν διάβασα τα «Οχτώ θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας» του Κόνραντ Λόρενς.
Είχα εξοργιστεί τότε, με όλη την αφέλεια της εφηβείας μου, όταν είδα ότι μέσα σ’ αυτά συγκαταλέγεται και ο υπερπληθυσμός. Είχα φανταστεί τότε τη γη ως μια μάνα που δεν μπορεί πια να βυζάξει όλα τα παιδιά της και αφήνει στην τύχη τους τα πιο αδύναμα να πεθάνουν από την πείνα. Κάτι τέτοιο φάνταζε παράλογα άδικο.
Σκέφτομαι και τον μύθο των αρχαίων Ελλήνων για την επέμβαση του Δία που, για να αλαφρώσει τη γη από τους ανθρώπους, στέλνει τον πόλεμο που θα οδηγήσει στον θάνατο πολλούς.
«Δεν υπάρχει χώρος για όλους».
Είναι τραγική αυτή η φράση για όποιον προσπαθήσει να τη συλλάβει. Και βλέπουμε τα αποτελέσματά της σήμερα πιο πολύ από ποτέ.
Άνθρωποι αναλώσιμοι σ’ ένα απρόσωπο σύστημα νομής εξουσίας που για πρώτη φορά δείχνει τόσο φανερά τις προθέσεις του.
Σε καλεί να οπλιστείς με νύχια θηρίου στην πάλη για επιβίωση. Απογυμνωμένος ολότελα από την ελπίδα ότι η πάλη μέσα από την πολιτική μπορεί να καλυτερεύσει τις συνθήκες ζωής του, ο σύγχρονος δυτικός άνθρωπος καλείται να ζήσει με την επίγνωση της αδυναμίας του. Καλείται να ζήσει με τις εικόνες φρίκης που εναλλάσσονται καθημερινά ως μια έντεχνη προειδοποίηση.
Ίσως εσύ να είσαι ο επόμενος, αν δεν προσέξεις. Δεν έχει έλεος αυτή η μηχανή, ούτε σταματάει τη λειτουργία της, όσοι απλήρωτοι εργαζόμενοι κι αν κόψουν τις φλέβες τους, όσοι κι αν πεθάνουν σε ώρα εργασίας, όσοι κι αν φτάσουν να φυτοζωούν καλυμμένοι το γκρίζο χρώμα της στάχτης. Είναι μια μαύρη τρύπα που σε παίρνει όλο και πιο βαθιά μέσα της και σου σκοτώνει τα όνειρα προτού καν γεννηθούν. Γιατί το στομάχι του ανθρώπου είναι η μόνη πραγματικότητα. Το στομάχι που πρέπει να γεμίσει. Αλλιώς θα έρθει ο θάνατος. Κι εσύ δεν έχεις μάτια πια. Δεν έχεις σπίθα μέσα σου. Είσαι το γκρίζο των γαστρικών υγρών του άδειου στομαχιού. Και σε πείσαν πως ο μόνος τρόπος να το κάνεις να σωπάσει είναι να σκοτώσεις τη ματιά σου. Και να μην ξεχνάς ποτέ αυτή την απλή αλήθεια.
«Δεν υπάρχει χώρος για όλους.»
Εκτός εάν…
... αποφασίσουμε ότι το τέρας της απάθειας εμάς δε θα μας νικήσει. Και πάρουμε στα χέρια μας το μόνο που είναι πραγματικά δικό μας. Τον χρόνο της ζωής μας. Εκτός εάν αποφασίσουμε πως αυτόν τον χρόνο, ο καθένας μας από το δικό του το μετερίζι, δεν θα τον χαλαλίσει στην ηττοπάθεια και τη μιζέρια. Θα σπείρει, με όποιον τρόπο μπορεί, αυτήν τη σπίθα που λέγεται πείσμα και αγώνας. Να μην ενδώσουμε στον φόβο. Να μη χάσουμε την ικανότητα να νιώθουμε. Είναι ο μόνος αγώνας που εξακολουθεί να έχει νόημα. 

Τρίτη, 11 Ιουλίου 2017

Ο Αλμπέρ Καμύ και οι λίγοι τρελοί που επιμένουν να νιώθουν.

Δυο φράσεις του Αλμπέρ Καμύ με ακολουθούν αυτές τις μέρες. Η μία έχει να κάνει με τη μνησικακία που κατάφερε να σκοτώσει μέσα του και η άλλη με την προσπάθειά του να στέκεται σε ίση απόσταση από την αθλιότητα και τον ήλιο. Δεν είναι, νιώθω, τυχαίο ότι ο σπουδαίος αυτός διανοητής μνημονεύει την Ελλάδα και τους κλασικούς στο έργο του. Η πίστη στην ομορφιά συνυφασμένη με τη σπουδή στον θάνατο και τις τόσες μορφές του είναι αυτό που έκανε τους Έλληνες να στέκουν αγέρωχοι μπροστά στους θεούς τους, χωρίς όμως να φτάνουν στην ύβρη. Γιατί το είχαν νιώσει στο πετσί τους πως όποιος ξεχνά τη θνητή φύση του κατακρημνίζεται στα πιο πυκνά σκοτάδια και δεν είναι εύκολη η επιστροφή. Αυτό το πάντρεμα των αντιθέσεων ήταν που τους οδήγησε στα πιο σπουδαία έργα του ανθρώπινου πνεύματος, είτε ήταν η οφθαλμαπάτη στους κίονες του Παρθενώνα είτε η βαθιά αντινομία στην προσωπικότητα του τραγικού ήρωα του Σοφοκλή.
Και η πιο βαθιά μου απογοήτευση για τον σύγχρονο τύπο ανθρώπου που σιγά σιγά ξεπροβάλλει, είναι πως τον βλέπω επίπεδο και κούφιο, ανίδεο έστω να νιώσει μέσα του αυτήν τη φλόγα που κρύβεται στο πιο μικρό έργο του κλασικού Έλληνα. Και μιλάω και για τους μελετητές-φιλολόγους. Όποιος δεν έχει ψυχή μέσα του να συλλάβει τη συγκίνηση (κινούμαι μαζί σημαίνει πως έχω μάθει να φεύγω από το κέλυφος του εγώ), όσο και να επαίρεται πως μελέτησε αυτούς τους ανθρώπους, πάντα στην επιφάνεια θα μένει. Και αυτή είναι η νίκη που κατάφερε η νέα τάξη πραγμάτων. Δε χρειάζεται καμιά πυρά για να καούν τα κλασικά έργα, καμιά λογοκρισία να τα απαγορεύσει. Είναι απαξιωμένα στην ψυχή του νέου ανθρώπου που αχνοπροβάλλει, όπως κάθε τι ξένο στη φύση του.
Το ερώτημα είναι: ποια είναι η φύση του ανθρώπου σ' αυτήν τη νέα εποχή της βαρβαρότητας που έρχεται; Είναι δυνατόν να στεγνώσει η ψυχή μας; Και η απάντηση που με πείσμα θέλω να δώσω είναι: όχι. Τουλάχιστον όσο υπάρχουν αυτοί οι λίγοι τρελοί που επιμένουν να νιώθουν το μέσα τους βουητό. Σε πείσμα των καιρών.